VIEW 08

28 Sac Phap

Atthavisati Rupa
[TK] Giao Ly A Ty Dam - Chuong 6 - Rupasangaha
Gioi Thieu -- 28 Sac Phap
Lời Giới Thiệu
Tai Sao Hoc?
[TK] Giao Ly A Ty Dam
  • Hieu ro ban chat vat chat de khong dinh mac
  • Thay ro Sac la vo thuong, khong co ta
  • Nen tang cho Tu Niem Xu - Quan Than
  • Hieu 4 nguyen nhan tao Sac de thay Duyen Khoi
Phuong Phap Hoc
[TK] Tu Dai truoc, Y Dai Sinh sau
  • Nam vung 4 Dai Chung (Dat, Nuoc, Lua, Gio)
  • Hieu 24 Sac Y Dai Sinh theo 10 nhom
  • Phan biet 18 Sac Chan De va 10 Sac Phi Chan De
  • Lien he voi 4 nguyen nhan tao Sac
Sac phap la thu co dac tinh bi bien hoai (ruppana). Tat ca vat chat tu vi te den tho thien deu mang dac tinh nay - luon luon thay doi, tan ra, khong ton tai vinh vien.
Ch.6, tr.154
8 Sac Bat Ly luon co mat trong moi nhom sac phap: Dat, Nuoc, Lua, Gio, Mau Sac, Mui, Vi, Duong To. Day la "bo khung" toi thieu cua moi don vi vat chat.
Ch.6, tr.162
Matter (rupa) is that which is subject to change and transformation. The four great essentials are the foundation of all material phenomena.
Sac (rupa) la thu chiu su thay doi va bien hoa. Tu Dai Chung la nen tang cua tat ca hien tuong vat chat.
Comprehensive Manual of Abhidhamma
Ruppanalakkhanam rupam
Sac co dac tuong la bien hoai
Abhidhammatthasangaha
28
Sac Phap
Atthavisati Rupa
TK Sac Phap la thu co dac tinh bi bien hoai (ruppana). 28 loai sac gom 4 Dai Chung va 24 Sac Y Dai Sinh, duoc tao boi 4 nguyen nhan: Nghiep, Tam, Nhiet Luong, Duong To.
Tu Dai 4 + Y Dai Sinh 24 = 28
Bon Nguyen Nhan Tao Sac (Samutthana)
28 Sac Phap
28
Atthavisati Rupa
Sac Phap - Material Phenomena
Dinh Nghia
TK Rupa (Sac Phap) la thu co dac tinh bi bien hoai. Tat ca vat chat tu vi te den tho thien deu mang dac tinh nay - luon luon thay doi, tan ra, khong ton tai vinh vien.
2 Nhom Chinh
4
Mahabhuta
Tu Dai Chung
4 sac nen tang: Dat, Nuoc, Lua, Gio
24
Upadarupa
Sac Y Dai Sinh
24 sac phu thuoc vao Tu Dai
Sac Chan De vs Phi Chan De
Sac Chan De 18
Nipphannarupa
4 Dai + 5 Than Kinh + 4 Canh (tru xuc) + 2 Tinh + Y Vat + Mang Quyen + Duong To. Co the sinh khoi tu 4 nguyen nhan.
Sac Phi Chan De 10
Anipphannarupa
Hu Khong + 2 Bieu Tri + 3 Dac Biet + 4 Tuong. Khong do 4 nguyen nhan tao ra.
Danh Sach 28 Sac Phap
Chon mot nhom tu panel ben trai de xem chi tiet.
Vi Du Ve 4 Nguyen Nhan Tao Sac
1. Nghiep Sinh Sac (Kammajarupa)
TK Nghiep qua khu tao ra 18 loai sac: 5 than kinh, 2 tinh, y vat, mang quyen, va 9 sac khac. Vi du: Mat de nhin, tai de nghe - deu do nghiep qua khu tao thanh.
2. Tam Sinh Sac (Cittajarupa)
TK Tam hien tai tao ra 15 loai sac: 8 sac bat ly + than bieu tri + khau bieu tri + 3 sac bien hoa + hu khong. Vi du: Khi vui, mat sang; khi buon, mat mao u am.
3. Nhiet Luong Sinh Sac (Utujarupa)
TK Hoa dai (nhiet do) tao ra 13 loai sac: 8 sac bat ly + tinh canh + 3 sac bien hoa + hu khong. Vi du: Thuc an chin do nhiet; co cay lon nho do nhiet do.
4. Duong To Sinh Sac (Aharajarupa)
TK Duong to (thuc an) tao ra 12 loai sac: 8 sac bat ly + 3 sac bien hoa + hu khong. Vi du: An uong dung cach giup co the manh khoe, da dep.
8 Sac Bat Ly (Avinibbhogarupa)
Luon Co Mat Trong Moi Nhom Sac
TK 8 Sac Bat Ly la "bo khung" toi thieu cua moi don vi vat chat: (1) Dat - cung/mem, (2) Nuoc - ket dinh, (3) Lua - nhiet, (4) Gio - chuyen dong, (5) Mau sac, (6) Mui, (7) Vi, (8) Duong to. Khong bao gio co nhom sac nao thieu 1 trong 8 sac nay.
Tuoi Tho Sac Phap
= 17 Sat-na Tam
TK Tuoi tho cua moi sac phap tuong duong 17 sat-na tam. Trong khi tam trai qua 17 lan sanh-tru-diet, mot don vi sac phap moi hoan tat chu ky cua no.