Nibbāna (Niết Bàn) là pháp Chân Đế thứ tư, là thực tại vô vi (asaṅkhata) - không do nhân duyên tạo thành, không sanh không diệt.
Niết Bàn là sự đoạn tận hoàn toàn của Tham, Sân, Si - ba gốc rễ của mọi phiền não và khổ đau. Khi ái dục (taṇhā) chấm dứt, đó chính là Niết Bàn.
Có hai khía cạnh: Sa-upādisesa (Hữu Dư Y) - phiền não tận diệt nhưng thân còn tồn tại, và Anupādisesa (Vô Dư Y) - cả phiền não và ngũ uẩn đều chấm dứt khi vị A La Hán viên tịch.
Tại Sao Học Về Niết Bàn?
Mục tiêu tối hậu: Niết Bàn là đích đến cuối cùng của con đường tu tập Phật giáo, hiểu rõ mục tiêu giúp hành giả không lạc hướng
Chánh kiến: Hiểu đúng về Niết Bàn là phần quan trọng của Chánh Kiến - chi đầu tiên trong Bát Thánh Đạo
Tránh ngộ nhận: Nhiều người hiểu sai Niết Bàn là hư vô hay thiên đàng; học đúng giúp tránh tà kiến
Động lực tu tập: Khi thấy rõ Niết Bàn là sự chấm dứt toàn bộ khổ đau, hành giả có thêm động lực tinh tấn
Trình Tự Học Tập
Niết Bàn là gì: Định nghĩa, bản chất vô vi, thực tại siêu việt được nhận biết bởi thánh trí
Niết Bàn không phải là gì: Không phải hư vô, không phải nơi chốn, không phải trạng thái tâm thường tình
Ba Cửa Giải Thoát: Suññatā (Không), Appaṇihita (Vô Nguyện), Animitta (Vô Tướng) - ba lối vào cùng một Niết Bàn
Con đường chứng ngộ: Qua Tuệ Quán về Tam Tướng, 16 Tuệ, và sát-na Đạo-Quả