[TK] Giáo Lý A Tỳ Đàm · Chương 4 · Vīthisaṅgaha · tr.74-118
Giới Thiệu — Lộ Trình Tâm
Lời Giới Thiệu
Tại Sao Học?
Phương Pháp Học
Cấu Trúc Học Tập
Lộ Trình Tâm
Vīthi · Cognitive Process
TK
Tâm lộ là hành trình sinh diễn của tâm thức. Dòng tâm thức thực ra là một chuỗi dài ghép nối vô số sát-na (khaṇa) tâm.
Mỗi sát-na tâm có 3 tiểu sát-na: Sanh (uppāda), Trụ (ṭhiti), Diệt (bhaṅga).
10¹²+
Sát-na / chớp mắt
17:1
Tâm : Sắc
3
Tiểu sát-na
Lộ Ngũ Môn Cảnh Rất Lớn (Atimahantārammaṇa) - 17 Sát-na
Vīthi
Lộ Trình Tâm
Cognitive Process
2 Loại Tâm Chính
19
Vīthimutta Citta
Tâm Ngoại Lộ (Chủ Quan)
2 Quan Sát xả + 8 Đại Quả + 9 Quả Đáo Đại
80
Vīthi Citta
Tâm Lộ (Khách Quan)
Tâm biết ngoại cảnh qua 6 giác quan
3 Loại Hữu Phần
V
Atītabhavaṅga
Hữu Phần Vừa Qua
Xuất hiện ngay lúc cảnh chạm vào căn
R
Bhavaṅgacalana
Hữu Phần Rúng Động
Xuất hiện khi đối tượng đã xuất hiện trước căn
D
Bhavaṅgupaccheda
Hữu Phần Dứt Dòng
Chấm dứt hoàn toàn dòng tâm chủ quan
14 Chức Năng Tâm (Kicca)
TK
Tục Sinh, Hữu Phần, Khai Môn, Thấy, Nghe, Ngửi, Nếm, Xúc,
Tiếp Thọ, Quan Sát, Đoán Định, Đổng Lực, Na Cảnh, Tử.
Chi Tiết Lộ Trình
Chọn một loại lộ từ panel bên trái để xem chi tiết.
Ví Dụ Trái Xoài (Amba-upamā)
Lộ Ngũ Môn Cảnh Rất Lớn
Khách bộ hành ngủ dưới gốc xoài
→ Hữu Phần trôi chảy
Trái xoài chín rụng xuống
→ Cảnh sắc xuất hiện
Tiếng động đánh thức
→ Hữu Phần dao động + dứt
Mở mắt nhìn quanh
→ Khai Ngũ Môn
Nhìn thấy trái xoài
→ Nhãn thức
Nhặt trái xoài lên
→ Tiếp Thọ
Liếc sơ vỏ ngoài
→ Quan Sát
Biết đó là xoài ngon
→ Đoán Định
Cắn 7 miếng lớn
→ 7 Đổng Lực
Liếm môi và liếm tay
→ 2 Na Cảnh
Nằm xuống ngủ trở lại
→ Hữu Phần tiếp tục